De afstandsbediening

Geschiedenis van afstandsbediening

Eén van de eerste voorbeelden van afstandsbediening is de techniek die in 1893 werd ontwikkeld door Nikola Tesla, en beschreven wordt in U.S. Patent 613809.

In 1903 stelde Leonardo Torres zijn Telekino voor aan de Parijse Academie voor Wetenschappen. In datzelfde jaar verkreeg hij een patent in Frankrijk, Groot-Brittannië en Amerika. De Telekino was een soort robot die commando’s uitvoerde die hij ontving via elektromagnetische golven. Dit was een mijlpaal voor de geschiedenis van de afstandsbediening. In 1906 demonstreerde hij z’n uitvinding in het bijzijn van de koning, bij de haven van Bilbao, door een boot vanop afstand te bedienen. Later wou hij de Telekino gebruiken om projectielen en torpedo’s te bedienen, maar dat is er uiteindelijk niet van gekomen wegens geldgebrek.

Het eerste vliegtuig op afstandsbediening vloog in 1932, en het gebruik van deze technologie voor militaire doeleinden steeg vooral tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo werd bijvoorbeeld de Wasserfall Ferngelenkte Flakrakete ontwikkeld in Duitsland.

Eind jaren ’30 boden verschillende radiofabrikanten al afstandsbedieningen aan voor hun duurdere modellen. De meeste hiervan waren nog niet draadloos, maar met het hoofdapparaat verbonden via draden. De Mystery Control van Philco uit 1939 was echter een afstandsbediening op batterijen via lage-frequentie-golven. Dit was de eerste draadloze afstandsbediening voor de gewone consument.

De eerste afstandsbediening voor een tv-toestel werd begin jaren ’50 ontworpen door de Zenith Radio Corporation. Deze afstandsbediening — die de bijnaam Lazy Bones kreeg — was met de tv verbonden via een draad. In 1955 kwam er een draadloze variant, genaamd Flashmatic. Deze werkte op basis van lichtstralen die naar een foto-elektrische cel gestuurd werden. Helaas registreerden deze cellen geen verschil tussen de lichtstralen van de afstandsbediening en licht afkomstig van andere bronnen, waardoor de Flashmatic heel nauwkeurig naar de ontvanger moest gericht worden.

Robert Adler’s Zenith Space Command
Robert Adler’s Zenith Space Command

In 1956 ontwikkelde Robert Adler de Zenith Space Command, een draadloze afstandsbediening op basis van ultrasoon geluid. Wanneer de gebruiker de knop op de afstandsbediening indrukte, hoorde hij een klik en werd er een (onhoorbare) toon uitgezonden. Verschillende knoppen zonden verschillende geluidsfrequenties uit, waarna circuits binnenin het tv-toestel dit geluid opvingen.

Eind jaren ’70 kwam de BBC op de proppen met een teletext-service, genaamd Ceefax. In die tijd hadden de meeste commerciële afstandsbedieningen slechts een beperkt aantal functies: volgende zender, vorige zender, verhoog volume en verlaag volume. Op teletext-pagina’s, waar pagina’s gekenmerd worden aan de hand van uit drie cijfers bestaande getallen, was dit onvoldoende. Hierdoor werden in 1977 meer geavanceerde afstandsbedieningen op de markt gebracht, met knopjes voor elk getal van 0 tot 9, alsook andere functies (switchen tussen teletext en gewoon beeld, kleurintensiteit, helderheid, contrast, enzovoort). Eén van de fabrikanten van deze afstandsbedieningen, ITT, gaf later z’n naam aan het ITT-protocol van infrarood-communicatie.

In de jaren ’80 richtte Steve Wozniak (bekend van Apple) CL9 op. Dit bedrijf had als doel een afstandsbediening te ontwikkelen die meerdere elektronische apparaten kon bedienen. De zogenaamde CORE-unit werd uitgebracht in 1987. Het grote voordeel van deze afstandsbediening is dat ze signalen van verschillende apparaten kon “leren”. Dankzij de ingebouwde klok kon de CORE tevens geprogrammeerd worden om bepaalde functies uit te voeren op een tijdstip naar keuze. Het was ook de eerste afstandsbediening die aan een computer kon worden aangesloten, bijvoorbeeld om de firmware te upgraden.

Tegenwoordig is de afstandsbediening niet meer weg te denken uit het dagelijkse leven. Elk gezin beschikt gemiddeld over vier elektrische apparaten met afstandsbediening! Om bijvoorbeeld een home theater te bedienen, zijn al gauw vijf of zes afstandsbedieningen nodig (kabelontvanger, satellietontvanger, VCR, dvd-speler, tv, geluidsversterker, enzovoort). Dit kan onhandig zijn, aangezien soms meerdere afstandsbedieningen tegelijkertijd gebruikt dienen te worden.